Bedrijvenbelasting wel eerlijk?

De Belastingdienst: Uitvoerder of Onderhandelaar ?

Iedereen kent inmiddels wel de slogan van de Belastingdienst:”Leuker kunnen we het niet maken maar wel gemakkelijker” .

De vraag is echter of dat ook wel de waarheid is.

Natuurlijk is het werk van de belastingdienst “niet leuk ”, omdat zij uitvoering geeft aan en naleving eist van (belasting-)wetten die door de overheid zijn vastgesteld. Leuk vin den we dat natuurlijk niet want het is een soort van gedwongen schenking en deze afdracht verkleint ons besteedbaar inkomen. As simple as that! Voor sommige bedrijven is het echter wel leuker! Steeds vaker komen er in de media berichten dat de Belastingdienst in een open sfeer gesprekken aangaat met bijvoorbeeld buitenlandse bedrijven. Dan is het niet alleen een kwestie van voorlichting geven over de wetgeving, maar wordt er ook belastingvermindering of zelfs vrijstelling gegeven. Natuurlijk willen we graag dat die bedrijven zich in Nederland komen vestigen. Daardoor lijkt het er steeds meer op dat de fiscus een soort van afdeling is van Buitenlandse of Economische Zaken. Dat kan toch echter niet de bedoeling zijn?

Als jij als individu een probleem hebt met de belastingdienst dan trek je meestal aan het kortste eind. Natuurlijk kun je voor bijzondere kwesties een rechter inschakelen als arbiter. Hetzelfde geldt voor het zakenleven voor zover het eenmanszaken of kleine bedrijven betreft. Zij hebben ook niet de economische of onderhandelingsmacht om uitstel of tijdelijke vermindering te vragen van vennootschaps- of omzetbelasting, laat staan op het gebied van sociale wetgeving. No way!

In de media zijn berichten opgedoken dat Philips ergens in het begin van 2000 of 2001een geheime afspraak had met de fiscus waardoor zij tijdelijk flink minder belasting hoefden te betalen. Een multinational is een zwaargewicht en van grote importantie voor de economie en de werkgelegenheid, dus dan lijkt enige coulance toch logisch!?

Natuurlijk zijn er omstandigheden denkbaar dat in moeilijke tijden de buikriem wat losser zou moeten kunnen, maar daarin is al voorzien. Vennootschapsbelasting wordt per slot van rekening alleen geheven als er winst gemaakt wordt. Het is zelfs zo dat de winst in een jaar niet volledig belast worden als er in voorgaande jaren verlies is gedraaid. Dat heet dan compensatieregeling. Dat lijkt toch alleszins redelijk en rechtvaardig, nietwaar?

Verder is het zo dat er bijzondere kosten opgevoerd mogen worden waardoor de winst boekhoudkundig lager wordt en er dus ook minder belasting geheven wordt.

Hier begint echter het mijnenveld want het probleem met multinationals is dat zij in vele landen activiteiten verrichten en ook met meerdere belastingwetgeving te maken hebben. Grondstoffen, onderdelen, halffabricaten en zelfs eindproducten reizen de hele wereld over en dat gebeurt allemaal tegen onderlinge verrekenprijzen. Het bedrijf probeert dat zo gunstig mogelijk te doen vanuit een welbewust eigenbelang. Voor de fiscus “a hell of a job“ om dat te controleren. Zo heeft de ING jarenlang haar corporate IT-diensten “ingehuurd” via Zwitserland, omdat men daar een zeer laag belastingtarief hanteerde. Slim, want het digitale verkeer en ook de dienstverlening is "footloose".

Het is echter niet logisch en ook niet rechtvaardig dat er “geheime” afspraken gemaakt worden. Wie mag dat niet weten: de belastingbetaler, de burger of de concurrentie? Waarschijnlijk dat laatste want dat zou rechtszaken kunnen opleveren omdat andere bedrijven kunnen claimen dat er sprake is van concurrentievervalsing. Terecht want voor ieder bedrijf moet er een “gelijk speelveld” zijn.

De Engelse Hoogleraar Devereux publiceerde eind augustus 2007 in de Financial Times de resultaten van een onderzoek naar de afdracht van vennootschapsbelasting van Engelse multinationals. Zijn conclusie: een derde van de grootste bedrijven betaalden helemaal geen belasting en de rest van de 700 bedrijven nauwelijks!

De pers kwam in actie en begin 2008 publiceerde de NRC de resultaten van een onderzoek naar belastingverplichtingen van multinationals. De conclusie luidde dat zij nauwelijks vennootschapsbelasting betalen.

Het belastingstarief voor bedrijven is de laatste jaren gedaald en bedraagt nog maar 25,5%.

In werkelijkheid bleek dat 23 AEX fondsen maar 16,8 % betaalden in 2006, toen de vennootschapsbelasting nog 29,6% bedroeg ! Iets meer dan de helft dus van de wettelijke eis.

De wetgever staat toe dat bedrijven extra aftrek kunnen krijgen, wanneer ze zich als een financiële instelling gedragen ten opzichte van hun buitenlandse dochterbedrijven. Via het rondpompen van geld in de vorm van leningen en daarover te betalen rentevergoedingen tussen moeder en dochterbedrijven krijgt men extra aftrek. Dat is echter geen core business van multinationals.

Door deze berichten wakker geschrokken kwamen ook Tweede Kamerleden in actie, want zij wilden het naadje van de kous weten.

Zo vroegen ze bij de Staatssecretaris van Financiën om een volledig en transparant beeld van belastingafdrachten van multinationals.

Volgens de Wet openbaarheid van Bestuur (WOB) kun je dat zelfs opeisen.

De staatssecretaris (want die gaat over belastingen) reageerde daarop met de mededeling dat de belastingdienst “geen uitspraken doet over individuele gevallen”. Dat klinkt heel legitiem en beter dan ongrijpbare abstracte argumenten als in verband met de geheimhoudingsplicht of vanwege de staatsveiligheid kunnen wij deze gegevens niet verstrekken. Bij nader inzien is het echter helemaal niet legitiem. Hoezo hebben bedrijven een soort van privacybescherming? Voor burgers met hun rechten kun je je dat wel voorstellen, maar toch niet voor rechtspersonen!

Ik ken alleen de universele verklaring van de rechten van de mens en daarin staat nergens dat bedrijven, rechtspersonen dezelfde rechten hebben.

Na een aangenomen motie in de Tweede Kamer verschafte de toenmalige staatssecretaris de Jager wel enig inzicht. De totale betaalde belastingen van 23 Nederlandse multinationals, met een AEX-notering, bedroegen € 1,3 miljard over 2007. In 2006 bedroeg dat nog 17,9 miljard voor alle Nederlandse vennootschappen!

Het grootste deel van die € 1,3 miljard wordt opgehoest door drie grote banken ING, ABN/AMRO en Fortis die samen 900 miljoen betalen. Dus 400 miljoen blijft er over voor de andere multinationals waaronder Shell, Philips, Akzo Nobel, Unilever, DSM, ASML en de anderen. Een schijntje dus in het licht van de behaalde honderden miljarden winst!

Dus de conclusie kan niet anders luiden dan “the rich pay less”!

Terwijl deze MNO's zich zo graag profileren als Maatschappelijk Verantwoorde Ondernemingen zijn ze kennelijk weinig verantwoordelijk richting samenleving en belastingbetaler.

Voormalig minister Bos en staatssecretaris de Jager hebben de kamer echter beloofd om met nieuwe maatregelen te komen zodat multinationals ook hun evenredige (lees rechtmatige) belastingbijdrage leveren. In juni 2009 is dat echter nog steeds niet gebeurd, want er moet nog een consultatieronde plaatsvinden ?!

De kern van de zaak is echter dat de Belastingdienst een uitvoerende wetgevende taak heeft, namelijk belasting innen op een rechtvaardige manier, onder het motto “gelijke monniken, gelijke kappen”. Niks geen gesjoemel, niks geen dealtjes, maar gelijke regels en vooral transparant, want de belastingdienst is onderdeel van ons rechtssysteem.

Dan moet ik meteen weer denken aan die slogan van de belastingdienst , al zou die feitelijk nu moeten luiden "Leuker kunnen we het alleen voor multinationals maken en voor kleine bedrijven en burgers gemakkelijker"!

In een recente uitspraak (eind 2015) heeft de Europese Commissie de Nederlandse Belastingdienst eigenlijk op de vingers getikt. De (tot nu toe geheime) deal met het Amerikaanse bedrijf Starbucks, dat gevestigd is in Nederland (of beter gezegd postbusfirma), is als onrechtmatig beoordeeld. Dat betekent dat het bedrijf waarschijnlijk alsnog een flink hogere belasting moet gaan betalen. Andere multinationals zullen nu ook onder de loep gelegd worden.  http://www.nu.nl/economie/4146465/brussel-noemt-nederlandse-belastingdeal-starbucks-illegaal.html

Shell nu zelf onder vuur

Shell weer aangeklaagd!

Juist vandaag vindt er in de 2e Kamer een hoorzitting plaats op initiatief van SP-Kamerlid Sharon Gesthuizen met als onderwerp maatschappelijk verantwoord ondernemen in West Afrika en waarvoor Shell is uitgenodigd om vragen te beantwoorden. Sharon Gesthuizen heeft eind vorig jaar zelf een bezoek gebracht aan de Nigerdelta en daar gesproken met verschillende partijen (zie ook Tribune van januari).

De hoorzitting is openbaar maar de genodigden zijn niet verplicht om te komen en hun verklaringen zijn ook niet onder ede.

Uit een vertrouwelijk stuk dat Shell gisteren al aan de Kamercommissie heeft verspreid, blijkt weer het oude bekende liedje: “de problemen in Nigeria komen door een corrupte regering en sabotage door bepaalde groeperingen, die olie plunderen”! Shell treft dus geen schuld.

Gelukkig zijn er organisaties in Nederland die daar anders over denken.

Zo heeft Milieudefensie namens een aantal gedupeerde boeren en vissers eind 2009 een rechtszaak aangespannen in Den Haag tegen Shell. Ondanks alle juridische pogingen van Shell om deze zaak niet ontvankelijk te verklaren heeft de rechter anders geoordeeld. Het hoofdkantoor van Shell in Nederland is wel degelijk eindverantwoordelijk voor alle activiteiten, ook die in het buitenland zoals Nigeria. Pas in Dec. 2015 heeft het gerechtshof Shell uiteindelijk definitief verantwoordelijk gesteld. De zaak komt inhoudelijk pas in maart 2016 aan de beurt. Hopelijk komt er eindelijk gerechtigheid voor de boeren en burgers in Nigeria. 

Deze week is ook bekend geworden dat ook Amnesty International en Vrienden van de Aarde een officiële klacht hebben ingediend tegen de Koninklijke Shell. Shell zou de richtlijnen van de Organisatie voor economische samenwerking (OECD) hebben overtreden door geen verantwoordelijkheid te nemen voor de olielekkages en milieuschade.

De klacht is ingediend bij de OECD en de Nederlandse regering.

Al jaren is Shell ook opgeroepen om het affakkelen van de restolie te beëindigen en zo de milieuvervuiling te stoppen. Tot op heden is dat echter nauwelijks gebeurd, want volgens Shell is het te gevaarlijk voor medewerkers om in de Nigerdelta te werken.

Langzaam maar zeker wordt het nu voor Shell zelf heet onder de voeten!

Shell is al eerder in februari 2006 door een Nigeriaanse rechter veroordeeld tot het betalen van een boete van $ 1,5 miljard aan de Ljaw-stam omdat het oliebedrijf hun leefgebied zou vervuilen.

In november 2010 heeft Shell ook al een schikking getroffen met de Amerikaanse beurswaakhond SEC voor een bedrag van € 167 miljoen wegens omkoping van de douane in Nigeria in 2002.

Al deze negatieve publiciteit heeft voormalig directeur Jeroen van der Veer nog geen imagoschade opgeleverd, al is het bedrijf in 2010 wel geschrapt uit de Dow Jones Sustainability index. Weg duurzaamheids imago, dat toch al niet groot was toen Shell bekend maakte nauwelijks nog te investeren in zonne- of windenergie. Alleen in biobrandstoffen is Shell nog geïnteresseerd, want die kunnen via de bestaande kanalen verspreid worden.

Aan geld heeft Shell geen gebrek, want de winst van Shell was over het 1e kwartaal van 2010 zelf $ 4,9 miljard (50% meer dan in 2009). Desondanks heeft Shell toen aangekondigd toch $ 1 miljard te willen bezuinigen, oftewel 7 % van het personeelsbestand in te krimpen. Dus zullen 7000 arbeids-plaatsen gaan verdwijnen in 2 jaar tijd.

Onthullend zijn vooral ook de Wikileaks documenten die een schokkend inkijkje geven in het handelen van Shell. Zo is bekend geworden dat Shell hoge ambtenaren van het ministerie van Buitenlandse Zaken “stage” liet lopen bij het bedrijf, zodat wanneer ze weer terug zijn op hun departement zij de Shell belangen goed kunnen behartigen. Datzelfde gebeurt ook in Nigeria. Shell heeft zeker 11 medewerkers “gedetacheerd” bij nationale en lokale overheden, zodat zij over goede “inside information” beschikken.

De plaatselijke Shell directeur in Nigeria Ann Pickard onderhoudt intensieve contacten met de Nederlandse en Amerikaanse ambassades, wat toch heel vreemd is voor een bedrijf.

In de Amerikaanse ambtsberichten staat letterlijk dat Shell een belangrijk aandeel heeft in de Nederlandse buitenlandse politiek. Zo heeft Balkenende in Rusland met president Poetin een goede deal kunnen sluiten voor Shell in het Sachalin olie- en gasproject. Politiek in dienst van het bedrijfsleven!

Bij veel buitenlandse bezoeken van Koningin Beatrix, waarbij het bedrijfsleven vaak ook meereist en aanzit bij officiële diners, is Shell ook altijd prominent aanwezig. De koningin weet belangrijke deuren te openen!

Dat levert ook de Koninklijke familie geen windeieren op, want officieus is zij grootaandeelhouder bij “Koninklijke” Shell !

Update

Begin 2021 heeft de Nederlandse rechtbank dan toch na 13 jaar procederen een uitspraak gedaan en enkele Nigeriaanse boeren gelijk gegeven waarbij Shell verantwoordelijk is voor olielekkages en de boeren dus recht hebben op een schadevergoeding. Hoeveel moet later worden bepaald.

 https://www.nu.nl/economie/6113157/shell-moet-nigeriaanse-boeren-schadevergoeding-betalen-na-olielekken.html

Tot overmaat van ramp gebeurde iets vergelijkbaars in het Verenigd Koninkrijk. Daar spanden 42.000 Nigeriaanse boeren een zaak aan tegen multinational Shell, vanwege milieuvervuiling. De lagere rechters hadden het verzoek eerder afgewezen, maar het Britse Hooggerechtsshof stelt de klagers nu toch in het gelijk. Het Nederlandse/Britse Moederbedrijf Shell kan nu worden aangeklaagd. 

Gerechtigheid voor de Nigeriaanse bevolking en een overwinning voor het internationaal Recht.     

Speerpunten Innovatieplatform

Onderstaand artikel is gepubliceerd op de SP-website, afdeling Eindhoven in de rubriek Ingezonden vanaf 27 april 2010

Omstreden keuze Innovatieplatform

Afgelopen week heeft het Innovatieplatform onder leiding van Balkenende haar laatste rapport uitgebracht waarin het advies wordt gegeven om de helft van het totale overheidsbudget voor innovatie terecht te laten komen bij 5 sectoren.
Dat zijn de aandachtsgebieden water, high techsystemen & materialen, voeding & bloemen, chemie en creatieve industrie.
Het platform is in 2003 ingesteld door het kabinet Balkenende II om de concurrentiekracht van de Nederlandse economie te versterken.
Het rapport heet officieel :”Nederland 2020: terug in de top 5”.
In de inleiding wordt geschreven dat we ooit tot de top 3 in de wereld behoorden van economisch welvarende kenniseconomieën, maar nu nog maar net in de top 10.

Op de voorpagina van het rapport zien we de Erasmusbrug met daarop een modern gestroomlijnd, geheel op zonne-energie aangedreven, eenpersoons voertuig zoals we die kennen van de Solar races in Australië.
Hier zit nu echter precies het probleem. Het platform heeft vooral economische speerpunten geformuleerd en veel minder maatschappelijke speerpunten.
Bij het onderwerp water en voeding vallen economische en maatschappelijke prioriteiten waarschijnlijk samen. Gezond, schoon en voldoende (drink-) water in Nederland en vooral ook daarbuiten is een urgent en belangrijk onderwerp, mede ook dankzij de inspanningen van Prins Willem Alexander.

Hetzelfde kun je zeggen van voeding omdat het ook een primaire levensbehoefte is.
Gezond en voldoende voedsel en dan ook nog duurzaam voortgebracht is dan ook van eminent belang om honger, ondervoeding en een mogelijk tekort van voedsel te voorkomen. Bij voeding moet je natuurlijk niet alleen denken aan land- en tuinbouw maar ook aan chemie. Vooral producent DSM is al jaren een grote producent van kunstmest en recentelijk ook wereldleider is op het gebied van vitaminen en voedingssupplementen. Het is niet voor niets dat CEO Sybesma van DSM deel uitmaakt van deze denktank.

In datzelfde rijtje van sectoren zou je echter ook op zijn minst verwachten energie. Het op termijn oplopende tekort aan fossiele brandstoffen leidt ertoe dat we daarom nu moeten investeren in hernieuwbare, duurzame alternatieve energiebronnen. Dat zou hoog op de politieke agenda moeten staan in plaats van de sector bloemen. Helaas, hier rept de werkgroep nauwelijks over.
Alleen in het uitgebrachte persbericht wordt in een kleine tussenzin nog gewag gemaakt van de sector duurzame energie, maar alleen de bioketen en wind op zee!
Bovendien ook bijzonder want juist Kleisterlee als bestuursvoorzitter van Philips was wel lid van het innovatieplatform, maar maakte geen deel uit van de werkgroep concurrentiekracht die het rapport opstelde. Philips profileert zich tegenwoordig vooral als producent van ledverlichting, een veel duurzamer en kostenefficiënter alternatief voor traditionele verlichting.
Het energievraagstuk, ook in het licht van de klimaatcrisis, is echter het belangrijkste onderwerp want zonder energie komt niet alleen de economie tot stilstand maar de hele samenleving!

Er zijn echter ook nog andere opmerkingen te maken. In de genoemde sectoren, vooral voeding, bloemen en chemie vervult Nederland al een belangrijke internationale rol als marktleider en netto exporteur. Dat is het gevolg geweest van een decennialange kennisopbouw en -ontwikkeling, handels- en ondernemingsgeest vooral vanuit een aantal grote bedrijven. Als het gaat om de toekomstige concurrentiekracht moet je wellicht juist veel minder naar deze sectoren kijken, maar juist nieuwe sectoren stimuleren en ontwikkelen. De creatieve sector met “Dutch” Industrial & fashion-design alsook gaming is al met een grote opmars bezig en geniet wereldwijde bekendheid.
Een ander veel genoemd bezwaar tegen het Innovatieplatform als denktank is dat innovatie zich zeer moeilijk laat sturen en al helemaal niet plannen. Bovendien willen de captains of industry vooral hun eigen belangen veiligstellen. Verder is het zo dat de overheid (en politici) hierin niet de eerst aangewezen partij zijn. Dat zou veeleer de wetenschap moeten zijn. De ideeën van de oud-astronaut en momenteel hoogleraar aan de TU-Delft prof. Wubbo Ockels zijn veel origineler en hij wil daar vooral ook de jeugd/studenten bij betrekken. Het gaat nota bene om hun toekomst !
Ockels heeft om dezelfde redenen als hierboven genoemd ook het nut van het innovatieplatform al eerder ernstig in twijfel getrokken.
De overheid en de politiek hebben vooral een maatschappelijke, publieke taak en dat is veel breder dan alleen economische vooruitgang. We hebben juist behoefte aan beleid en investeringen in onderwijs, wetenschap en gezondheidszorg !
Innovatie, welvaart en welzijn zijn lange termijn resultaten.

Vrijheid- Gelijkheid- Broederschap

Visioenen van een nieuwe samenleving van M. Brasem 2008

- een boekbespreking

Onderstaand artikel is gepubliceerd in het tijdschrift Driegonaal, jaargang 31, nummer 5/6, december 2010

De auteur Martijn Brasem is een inmiddels 64 jarige, gepensioneerde stedenbouwkundig ingenieur die al in zijn werkzame leven in contact is gekomen met de antroposofie en in het bijzonder met de sociale driegeleding. Zo is hij ook betrokken geweest bij de oprichting van de Groningse Vrije School.

De in zijn werk opgedane ervaring, inzichten maar ook frustratie heeft hij verwerkt in een ebook. De sociale driegeleding wordt op een uitzonderlijk eenvoudige en heldere manier uitgelegd . Daarnaast geeft hij ook direct toepasbare oplossingen voor een aantal maatschappelijke problemen. In het boek vind je geen enkele bronvermelding en daarmee hoopt de auteur een groot publiek te bereiken die er op een onbevangen manier kennis mee kan maken.
De opbouw van het boek is ook verrassend omdat het begint met een sprookje. Een sprookje over Hans, de molenaarszoon, die de wijde wereld intrekt. Om met de prinses te kunnen trouwen moet hij echter de drie draken van hebzucht, eerzucht en heerszucht bestrijden die het land in hun macht houden. Hij doet dat op een overtuigende manier, met als enige wapen het woord waarmee hij mensen overtuigt en tot werkelijk inzicht brengt.
In de inleiding daarna wordt verwezen naar de 200 jaar oude idealen van de Franse Revolutie die de grondslagen vormen voor een nieuwe samenleving. Brasem geeft daarbij aan dat de medicijnen voor maatschappelijke gezondmaking dus al lang bestaan, maar dat we de bijsluiter hebben verloren.
Hij benadrukt ook dat sociale driegeleding geen utopie is, maar dat we er meteen mee aan de slag kunnen gaan als we het maar willen.
Martijn eindigt het boek met Ptolemaeus, Copernicus en Galileï die het toen bestaande wereldbeeld op zijn kop hebben gezet, maar waarbij het lang heeft geduurd voordat de hele samenleving dit erkende. Een vergelijkbare kanteling maar nu van de maatschappijstructuur zal er weer moeten gebeuren. Een lonkend perspectief van een vitale, sociale en rechtvaardige samenleving ligt binnen handbereik. Daarvoor zullen we alleen “de leugens (en mythen) moeten ontmaskeren , het links-rechts of zwart-wit denken moeten verlaten zodat de kleur van het echte leven te voorschijn kan komen”.

Het ebook van zo’n ruim 130 bladzijden bevat 17 hoofdstukjes met vaak originele titels als: Natuurlijk Geld, Interest of Interesse, de tol van het lot, gezondheid sparen, grond is een grondrecht, slaafloze ondernemingen en belastingvrije belastingen. Brasem gebruikt de paradox en de omkering om het levende denken te prikkelen. Naast de hoofdtekst vinden we ook in het hele boek een doorlopende kolom waarin levendige voorbeelden worden uitgewerkt van gewenste situaties.
Zo vertelt Martijn het verhaal van een gevonden 5 Eurobiljet waarmee een groot aantal mensen hun schulden kunnen aflossen als het maar blijft rouleren. Direct moest ik denken aan de Bijbelse parabel van de 2 vissen en de 5 broden waarmee een groot aantal mensen gevoed konden worden. De wonderbaarlijke vermenigvuldiging bestaat echt in de economie.

Wat het boek naar mijn mening zo uniek en interessant maakt zijn niet alleen de heldere analyses en beschrijvingen, maar vooral de direct toepasbare praktische oplossingen. Als ervaringsdeskundige in de vastgoedsector weet hij als geen ander hoe maatschappelijk ontwrichtend de huidige onroerend goed- en huizenmarkt werkt. De speculatie en enorme waardevermeerdering van huizen en gebouwen zuigt het broodnodige geld weg uit de samenleving en schaadt de economie, het onderwijs, de wetenschap en de gezondheidszorg. Brasem komt met het simpele voorstel om mensen alleen een levenslang gebruiksrecht(pacht) te geven op huizen (en dus geen erfrecht) en het eigendom over te dragen aan een nieuwe organisatie, de Onroerende Zaak Centrale (OZC). De OZC zou volgens Brasem zelfs een private onderneming kunnen zijn. Met twee simpele wetswijzigingen zou de hele woningmarkt op een rechtvaardige manier geregeld kunnen worden. De 1e wet Voorkeursrecht geeft de OZC het eerste recht tot aankoop bij onroerende zaaktransacties. Een 2e belastingwet bepaalt dat inkomsten uit onroerende zaken voor 100% worden belast. De OZC krijgt daarbij een ongelimiteerde kredietruimte bij de Nederlandse Bank. Het gevolg is dat huiseigenaren het eigendom overdragen aan het OZC en zo de speculatie en handel in onroerend goed onmogelijk maken . Huizen worden simpelweg aan het economische verkeer onttrokken.

Een ander zeer prikkelend hoofdstuk gaat over de slaafloze ondernemingen.
Via een nieuwe rechtsvorm, de sociaal liberale onderneming (SLO), zou het onderscheid tussen werknemers en werkgever/eigenaar/aandeelhouders in een klap kunnen ophouden. Zelf zou ik daar eerder het begrip sociaal maatschappelijke onderneming (smo) voor gebruiken om duidelijk te maken dat ondernemingen dan geen privébezit en geen handelsobject mogen zijn.
Concreet betekent het dat de Nederlandse Bank de aandelen koopt van bedrijven en daarmee de oorspronkelijke eigenaars schadeloos stelt. Tegelijkertijd wordt er met de smo dan een aflossingscontract vastgesteld. De directie wordt benoemd door de OR en heeft daarmee het mandaat. De bedrijfsopbrengsten zijn voor alle medewerkers en de inkomens zijn gerelateerd aan de zwaarte van een functie met een minimum van 2 en een maximum van 12 . Een soort van Tinbergen norm.
Dus geen prestatieloze, elders ook parasitaire inkomens genoemd, inkomens meer voor de aandeelhouders of eigenaren.
Het totale bedrijfsinkomen kan blijvend worden ingezet voor de ontwikkeling van het bedrijf zelf. De noodzakelijke investeringen komen uit opgebouwde reserves, de pensioenreserveringen van de medewerkers en via bancaire leningen. Niet
meer van aandeelhouders. Het bedrijf is daarmee geworden tot een samenwerkingsverband van individuen die zich aaneengesloten hebben om werkelijk waar te maken dat het geheel groter is dan de som der delen.

Zo bevat het boekje een schat van concrete, direct toepasbare voorstellen over:
- de gezondheidszorg,
- een meer directe democratie met een referendum (met stemwaarde),
- drie geldkringlopen (anders dan het al bekende onderscheid tussen koop- , leen- en schenkgeld),
- een milieuladder voor producten en
- een poldermodel voor de economie (associatie).

Verder boeiende ideeën als:
- Geen ontwikkelingshulp meer maar de adoptie van landen.
- De Verenigde Naties die een grond- en delfstoffenagentschap beheert, want de aarde is van ons allemaal.
- Geen inkomsten- en vennootschapsbelasting maar alleen omzetbelasting (BTW).
- Een nieuw zorgverzekeringsstelsel met verschillende manieren van verzekeren voor vrijheidsziekten, lotsziekten en risicoziekten.
- Een inventief vernieuwend en houdbaar pensioenstelsel.
Voor alle maatschappelijke gebieden en problemen heeft de auteur direct toepasbare oplossingen.
Heel inspirerend zijn ook uitspraken als :
“Belastingen zijn een schenking aan jezelf en de medemens”,
“Het poldermodel hoort niet in de politiek maar in de economie thuis”,
“Geld is de afspiegeling van energie “,
“De belastingdruk moet voor iedere gelijk zijn in de vorm van een vast percentage en dus geen progressief stelsel”.
“In een samenleving circuleert geld in drie afzonderlijke kringlopen die met elkaar verbonden zijn: de Ontwikkelingskringloop, de Welvaartskringloop en de
Duurzaamheidskringloop”.
“We verdienen ons inkomen in een dienende, broederlijke rol, niet ten opzichte van onze collega´s, chef of baas, maar ten opzichte van al onze medemensen”.

Dit boek zou overal bediscussieerd moeten worden bij het vak maatschappijleer en breed uitgediept moeten worden in maatschappelijke, wetenschappelijke en politieke kringen!
Een onmisbaar meesterstukje voor alle mensen die de sociale driegeleding een warm hart toedragen.
Of in de woorden van de auteur zelf: “Het geestelijk eigendom berust bij de schrijver . Het is desalniettemin wenselijk dat de ideeën en voorstellen uit dit ebook openbaar worden gemaakt via mondelinge overdracht , fotokopie, email of internet” . Zie ook www.vrijheid-gelijkheid-broederschap.nl.
Met dit boek heeft Martijn Brasem de sociale impuls van de antroposofie een flinke duw vooruit gegeven. Niemand hoeft meer te roepen dat de sociale driegeleding alleen een interessante theoretische maatschappijvisie is. In dit boek kunnen we lezen hoe we het in praktijk kunnen brengen.

Functioneren VVD-érs Zalm, Nijpels en Hermans omstreden.

Onderstaand artikel is gepubliceerd op de SP-website afdeling Eindhoven in de rubriek "Ingezonden" vanaf 8 maart 2010. Een ingekorte versie van het laatste gedeelte over E. Nijpels is als ingezonden brief geplaatst in het NRC op zaterdag 13 Maart 2010

Integriteit VVD-Kopstukken onder vuur

Door het faillissement van de DSB-bank heeft de minister van Financiën een onderzoek laten instellen naar de rol van Zalm als voormalig topdirecteur en Nijpels als commissaris bij DSB.

Toenmalig minister Bos gaf De Nederlandse Bank (DNB) en de Autoriteit Financiële Markten (Afm) de opdracht om een onderzoek in te stellen naar de integriteit van deze personen. Bos gaf als toelichting dat vanwege de vertrouwelijkheid en de benodigde financiële en bancaire kennis alleen deze instanties het onderzoek konden leiden.

Een onafhankelijke rechter Scheltema, die ook de commissie leidt die onderzoek doet naar de ondergang van DSB, zou op een later tijdstip de conclusies toetsen.

De keuze voor deze instanties lijkt in eerste instantie logisch en verklaarbaar, maar is anderzijds ook heel dubieus. De DNB heeft namelijk als bevoegdheid om alle aan te stellen bankiers en topmensen van financiële instellingen te onderzoeken en te beoordelen op geschiktheid voordat zijn een dergelijke functie kunnen vervullen. Dat is dus in het verleden al gebeurd in het geval van Zalm, Nijpels en Hoogervorst (Afm). Toen waren er kennelijk geen bezwaren en nu zouden ze het huiswerk over moeten doen. Een vreemde zaak omdat het nu lijkt alsof de boekhouder ook de rol van accountant gaat spelen.

Daarmee is het ook voorspelbaar dat de conclusie hetzelfde is als een paar jaar eerder. Indien het anders uitpakt komt de DNB zelf in opspraak en zeker Wellink, die ook al veel kritiek heeft gekregen over zijn rol bij DSB en Icesave. Zo is het dus ook gegaan. De DNB heeft Zalm opnieuw beoordeeld als bekwaam, integer en deskundig en dus mag hij zijn huidige functie bij de ABN/AMRO blijven uitoefenen.

De controle door de Afm is ook om een andere reden nog bijzonder, omdat hier ook politieke belangen een rol spelen. De baas van de Afm is namelijk VVD-collega Hoogervorst. Om die reden heeft Hoogervorst zich ook onafhankelijk opgesteld tegenover het onderzoek.

Het uitgebrachte Afm advies dat zeer negatief uitpakte voor Zalm, was niet voorzien van zijn handtekening. Andere medewerkers en onderzoekers van de Afm voelden zich hierdoor onafhankelijk en vrij en kwamen met een negatief oordeel over Zalm. Zo lagen er dus twee tegenstrijdige adviezen van onafhankelijke toezichthouders en moest Scheltema beide adviezen toetsen. Dat is gebeurd en daarbij kreeg de DNB uiteindelijk "gelijk".

Ondanks de uitspraak van onafhankelijk onderzoeker Scheltema hebben de tegenstrijdige adviezen voor veel ophef gezorgd. Daardoor voelde Staatssecretaris van Financiën de Jager (inmiddels demissionair minister van Financiën) zich genoodzaakt om beide partijen rond de tafel te roepen om nu en in de toekomst tot één eindoordeel te komen. Dat ging snel want nu kon Hoogervorst zijn VVD partijgenoot wel redden door de uitspraak van de DNB als enige geldende te verklaren. Probleem opgelost zou je denken.

Nu heeft Zalm als voormalig minister van Financiën in acht jaar tijd wel een solide naam opgebouwd o.a. als pleitbezorger in Europa van het Stabiliteitspact en een meer rechtvaardige verdeling van de lasten en opbrengsten voor ons land. Al jaren waren wij relatief gezien de grootste nettobetaler in Europa. Bovendien heeft Zalm ook een academische opleiding economie al was het wel een doctoraal algemene economie. Dus deskundig genoeg zou je zeggen.

Toch blijft het vertrouwen in Zalm door deze zaak geschaad, want in de toekomst zal hij nog meermaals met de Afm van doen krijgen, zo heeft ook hoogleraar A. Boot verklaard. Dus zou het toch beter zijn voor de ABN/AMRO als Zalm aftreedt. In verschillende interviews blijft Zalm verkondigen dat hij zich wel maximaal heeft ingezet voor de DSB, maar dat de klus nog niet klaar was toen hij gevraagd werd voor een leidende positie bij de ABN/AMRO.

Uit allerlei uitspraken herkennen we het beeld dat Zalm vooral bezig was om de bank financiëel sterker te maken . Uitspraken als "er moest een duurzaam verdienmodel komen" klinken mooi, maar laten de klanten en consumenten van de DSB bank in de kou staan. Zij zijn opgezadeld met torenhoge betalingen van provisies op koopsompolissen en hypotheken. Volgens Zalm heeft de consument dat aan zichzelf te danken. De DSB is altijd transparant en open geweest! Zalm vergeet daarbij dan wel dat er inmiddels vele uitspraken zijn van rechters en claims om de opgelopen financiële schade door de zogenaamde woekerpolissen te vergoeden. De banken en verzekeraars hebben sinds kort een zorgplicht en worden daar ook door de Afm op getoetst.

Kijken we naar de gang van zaken rondom de andere VVD hoofdrolspeler Nijpels dan is de verbazing nog groter. Ook naar hem liep een onderzoek door de DNB en Afm., omdat hij vanaf 2004 tot september 2009 commissaris was bij de DSB. Een veel langere periode dan het jaar van Zalm. Na een spraakmakende documentaire van het tv programma Nova in september 2009 heeft Nijpels zijn functie per direct bij de DSB opgezegd. Nog voordat de resultaten van de Afm en DNB  bekend werden , heeft Nijpels ook zijn functie als bestuursvoorzitter bij het ABP geheel onverwachts neergelegd. Hij was daar pas een half jaar aan de slag. Als reden noemde hij de discussie en onzekerheid rondom zijn persoon die het werken onmogelijk maakte. Nog geen twee weken later maakte de Afm en de DNB bekend dat het onderzoek naar Nijpels bij de DSB meteen gestopt is, omdat Nijpels niet meer werkzaam is in een hoge financiële functie.

Dat komt Nijpels natuurlijk niet ongelegen en zo kan hij weer via de achterdeur vertrekken. Een onbegrijpelijke zaak temeer omdat onmiddellijk de verdenking ontstaat dat Nijpels vooraf is geïnformeerd over het te verwachten oordeel dat met grote waarschijnlijk negatief zou uitpakken. Dus is deze ontsnappingsroute bedacht. Daardoor komt er dus geen rapport over zijn 5 jaar functioneren als commissaris bij DSB . De commissie Scheltema die onderzoek doet naar de ondergang van DSB doet namelijk geen onderzoek naar personen! Hoezo waarheidsvinding?

Van Nijpels is bekend dat hij geen financiële achtergrond heeft maar een juridische academische opleiding. Hoe hij als commissaris van DSB het financiële beleid en het bestuur van een bankinstelling moet controleren en als bestuursvoorzitter het risicobeleid van een vermogensfonds als het ABP moet beoordelen is de grote vraag. Zijn politieke ervaring en dit soort politieke benoemingen zijn kennelijk belangrijker gebleken dan zijn financiële kennis.

Dat het ABP tientallen miljarden heeft zien verdampen tijdens de economische crisis is spijtig voor de huidige en toekomstige gepensioneerden. Of Nijpels bij de DSB of ABP nalatig is geweest zullen we dus niet te weten komen. Is het dan vreemd dat bij de gewone burger het beeld is ontstaan dat er bij financiële instellingen een groep zakkenvullers actief is, die zelfs bij slecht presteren vrijuit kunnen gaan?

Inmiddels heeft ook de voormalig voorzitter van de Afm , Docters van Leeuwen, zich uitgelaten over de kwestie in een interview bij het tv-programma Buitenhof.

Hij pleit zelfs voor openbaarmaking van het rapport van Scheltema . Ook geeft hij aan weinig van het advies van Scheltema te begrijpen. Hij noemt het op een aantal punten onevenwichtig, onjuist en pretentieus. Dat zijn zware woorden waardoor Scheltema nu opeens weer onder vuur komt te liggen.

Hopelijk is de Tweede Kamer wakker genoeg om ervoor te zorgen dat Nijpels wel verantwoording moet afleggen in het belang van alle gedupeerden.

 

Jaren later overkwam VVD-coryfee en voorzitter van de Eerste Kamerfractie Loek Hermans hetzelfde. Hij was als  voorzitter van de Raad van Commissarissen verantwoordelijk voor het toezicht op de directie van thuiszorgorganisatie Meavita. Daarin schoot hij ernstig tekort en kon ook niet voorkomen dat Meavita in 2009 failliet ging. De Ondernemingskamer stelde een onderzoek in en kwam met keiharde conclusies van wanbeleid in november van 2015. Hierop heeft Hermans meteen zijn senaatsfunctie neergelegd. Mogelijk wordt hij nog financieel aansprakelijk gesteld.  Hermans grossierde in bijbaantjes en nam het publieke belang niet erg serieus. Een moeilijk te begrijpen keuze voor iemand die zelf het gymnasium heeft gevolgd op klein seminarie en internaat Rolduc in Kerkrade als voorbereiding op een mogelijke priesteropleiding !

Crisis in de Rechtspraak

Onderstaand artikel is verschenen op de SP website afdeling Eindhoven in de rubriek "Ingezonden" vanaf 17 november 2009 De Rechtspraak in Opspraak 

 Al in 2008 heeft de SP een boekje uitgegeven: “Crisis in de Rechtsstaat” als resultaat van een symposium waarbij een viertal hoogleraren H.Crombag, W.Wagenaar, P.Tak en P. van Koppen kritiek uitten op de huidige rechtspraak maar ook met verbetervoorstellen kwamen.

Zo pleit Crombag ervoor dat het Openbaar Ministerie ook eigen onderzoek laat uitvoeren in plaats van zich alleen te baseren op onderzoeksgegevens van het opsporings- en politieapparaat. Daarmee zou een kritische waarheidsvinding een stap vooruit komen. Hetzelfde geldt voor de rechter die nu ook alleen afgaat op de door het Openbaar Ministerie geleverde strafdossiers. 

Ook de rechter heeft een onafhankelijke onderzoekstaak, maar maakt daar zelden gebruik van. Prof. Wagenaar pleit voor een geheel van de rechtspraak onafhankelijke onderzoekscommissie, vergelijkbaar met de Onderzoeksraad voor de Veiligheid. 

Daarmee zouden gerechtelijke dwalingen, die helaas nogal eens voorkomen, minder kans te maken. Van Koppen pleit voor een revisieraad, die in opdracht van advocaten, onderzoek uitvoert om daarmee onschuldige veroordelingen te voorkomen. Als we de mediaberichten van de afgelopen tijd nog eens de revue laten passeren is het momenteel nog veel slechter gesteld met de rechtspraak. Zo werd medio november een groep van mensenhandel verdachte personen vrijgesproken omdat het Openbaar Ministerie delen uit het onderzoeksdossier voor de rechter en de advocaat had achtergehouden. Een doodzonde zo weet iedere jurist, maar kennelijk heeft de officier van justitie het geprobeerd omdat een deel van de informatie verkregen was door het onrechtmatig afluisteren van telefoongesprekken tussen verdachten en hun advocaten. Helaas was dit niet de eerste keer in Nederland. Hetzelfde is eerder gebeurd bij een moordzaak waar een aantal Hell’s Angels verdachten waren. Verder zijn er nog een hele scala van vormfouten voorgekomen die geleid hebben tot het afbreken van de rechtsgang. Dit gebeurt niet vanwege het ontbreken van voldoende bewijs voor de gepleegde strafbare fouten, maar omdat er bureaucratische fouten zijn gemaakt. 

 In november was er ook een uitzending van het onderzoeksprogramma Zembla naar bestuursrechtperikelen. Het bestuursrecht is 15 jaar geleden in een nieuwe wet verankerd waarbij burgers hun recht kunnen halen in zaken waarin zij met de overheid in de clinch liggen. In het programma kwamen twee van dergelijke zaken aan bod waarbij een burger tot aan de Hoge Raad moest procederen voor zijn gelijk. Ook al leidt het tot een voor de burger positieve uitspraak dan nog blijken overheden nalatig in het erkennen van schuld of het uitbetalen van schadevergoedingen. 

Schokkend was om te horen dat in de Hoge Raad ook voormalige politici zitten (ministers of burgemeesters) die mogelijk wel veel ervaringskennis hebben, maar zeker niet politiek onafhankelijk zijn en ook niet altijd juridisch geschoold. Daarmee is de onafhankelijkheid van het hoogste bestuursrechtorgaan namelijk de Raad van State niet gewaarborgd. Een slechte zaak. 

In een ander televisie programma Nova begin november kwam naar voren dat er ook een groot aantal door de rechter veroordeelde personen zijn, die echter niet in verzekerde bewaring zitten om hun straf te ondergaan. Het zou de taak van de politie zijn om deze mensen op te sporen en op te bergen maar dat lukt meestal niet vanwege gebrek aan mankracht of andere prioriteiten. 

Het is goed dat de SP daarom pleit voor uitbreiding van het aantal politieagenten, dus meer blauw op straat, en zeker geen extra bezuinigingen van € 190 miljoen die het kabinet van plan is. 

Het uitgevoerde onderzoek van de SP onder 10.000 agenten laat zien hoe zwaar de politie momenteel belast is. Het vertrouwen in de rechtsstaat is geschaad door al deze voorvallen en zou extra versterking verdienen!

Financiering Politieke Partijen

Onderstaand artikel is gepubliceerd op de SP website afdeling Eindhoven, rubriek ingezonden vanaf 9 Juli 2009 en op de website Antrovista onder de titel: "Wild, wilder, Wilders (2)" onder de rubriek nieuws vanaf 13 juli 2009

Groep Wilders (2),

In een eerder artikel heb ik mijn bezorgdheid geuit over het feit dat een niet democratische beweging zoals de Groep Wilders gewoon mee kan doen aan Nederlandse en Europese verkiezingen.

Alleen de SP erkent dit tekort van het huidige kiesstelsel en gaat onderzoeken of de kieswet moet worden aangepast om ons democratische bestel te beschermen.

Afgelopen week kwam in het nieuws dat Minister van Binnenlandse Zaken Guusje ter Horst werkt aan een plan om bewegingen als de Groep Wilders en de partij van Rita Verdonk tóch in aanmerking te laten komen voor overheidsfinanciering.

Volgens de wet Subsidiëring politieke partijen uit 1999 krijgen politieke verenigingen pas een overheidssubsidie als ze duizend of meer leden hebben en in de Tweede Kamer zijn vertegenwoordigd. Daardoor kan de groepering Wilders niet op overheidssteun rekenen, omdat die maar één lid heeft en de vereniging Trots op Nederland van Rita Verdonk ook niet, want die heeft maar 2 leden.

Feitelijk is de groep Wilders geen democratische partij waar je lid van kunt worden.

Ter Horst wil in het voorstel de financiering laten afhangen van het aantal kamerzetels en dat zou voor Wilders ruimhartig uitpakken.

Feitelijk zou je dit probleem staatsrechtelijk moeten oplossen door een verandering van de kieswet en niet via de subsidiegeldkraan. Toch ademt de huidige wet Financiering politieke partijen wel de geest van een democratisch rechtsgevoel. Daarom zou de Tweede Kamer er goed aan doen dit nieuwe financieringsplan niet goed te keuren of pas nadat de kieswet is aangepast.

 

Update.

Helaas is dat niet gebeurd en daarom bestaat Wilders zoveel jaar na dato nog steeds als de PVV, Partij voor de Vrijheid, terwijl hij nog steeds geen partij heeft opgericht waar leden inspraak kunnen hebben in het programma of de beginselen. Wel vrijheid prediken maar niet voor de eigen leden of moslims. 

Alles is opgehangen aan de grillen van één persoon die bovendien, hoe triest ook, 24 uur beveiligd moet worden. Voor de Tweede Kamer verkiezingen van 2017 heeft hij een partijprogramma uitgebracht van maar 1 A4-tje dat weinig concreets voorstelt. Zo staat er letterlijk dat de PVV: " geen (overheids-) geld meer naar ontwikkelingshulp, windmolens, innovatie, kunst ,  omroepen enz. " ?!  

Is Wilders tegen betaalde innovatie?? Is Innovatie alleen het voorrecht van miljonairs en ondernemers of wil hij de vooruitgang tegenhouden?  

Verder wil hij korans verbieden en  moskeeën sluiten. Is dat de grootste bedreiging van ons land? 

Zie hier de integrale tekst. https://www.pvv.nl/images/Conceptverkiezingsprogrammma.pdf 

 

Wilders, die zich nu al voor de 2e keer moet verantwoorden voor de rechter, vanwege haatzaaien, omdat hij "minder" Marokkanen wil. Na de eerste veroordeling is hij weer in hoger beroep gegaan en kan het definitieve oordeel weer proberen uit te stellen.

Je zou om dit alles nog kunnen schamperen en er grappen over maken zoals Arjan Lubach heeft gedaan, maar feit is dat de PVV van Wilders als grootste politieke partij in de peilingen staat. 

Gaan we ook in Nederland  extreem nationalistische tijden krijgen??

Zie hier de uitzending van Lubach op Zondag op 19 februari 2017.   http://www.npo.nl/zondag-met-lubach/19-02-2017/VPWON_1265483