donderdag 25 december 2025

Complotdenker en/of Klokkenluider !?

 


Onderzoek naar Complotdenken.

In de tweede week van december besteedde de NRC  aandacht aan een net verschenen onderzoeksrapport  over complotdenken, uitgevoerd door Denktank Den Haag centrum voor Strategische Studies (HCSS) . Daarvoor hebben ruim 4.655 deelnemers      ( een representatieve steekproef) 150 vragen beantwoordt.  Onderdeel van die vragenlijst waren een 16-tal stellingen waarin een complotgedachte was opgenomen.  Wat blijkt?  Zo rond de 20% van de steekproef en dus ook de bevolking van Nederland  "gelooft" in complottheorieën!!??  Is dat dan erg zou je kunnen afvragen?

Ja, want volgens de onderzoekers hellen ze naar het gedachtengoed van de soevereinen , waarvan een actieve groep  kort geleden is veroordeeld door de rechter. Soevereinen erkennen  de Nederlandse Staat niet en weigeren een paspoort en belasting te betalen. Complotdenken komt in essentie ook neer op anti-institutionele opvattingen zoals de vraag uit de enquête luidde:  Is de overheid een winstbelust bedrijf ?  Wie daar ja op zegt is dus een échte complotdenker!? Net als wanneer je de klimaatmaatregelen overdreven  en de Covid-maatregelen overdreven vindt.

Zo bezien is het een bonte verzameling mensen met een bijzondere lijst aan expliciete opvattingen. Zo lang ze een minderheid blijven , vormen ze toch geen gevaar voor de samenleving? Diversiteit van meningen is toch juist vruchtbaar voor een gewogen oordeelsvorming en besluitvorming?!   Of zijn ze bij voorbaat agressief, extreem links of rechts, homofoob of antisemitisch?  Zou vrijheid van denken en mening moeten prevaleren?!  

Zelf heb ik nog een andere kijk op deze kwestie. Gelukkig , zou ik eggen, zijn er complotdenkers, die niet blind de gangbare verhaallijnen geloven en overnemen, die de media dagelijks over ons uitstrooien. Denk aan  de veiligheid van covid-vaccins, de harde noodzaak van klimaatmaatregelen, de goede bedoelingen van de overheid etc. 

Recent onderzoek naar het vertrouwen in de Nederlandse overheid en de EU laat zien dat deze op een zeer laag punt is aanbeland . Zo heeft het CBS in 2023 in een onderzoek naar het vertrouwen in politieke instituties vastgesteld dat het is gedaald naar 25% en dat is het laagst in 10 jaar!!.

Verder heeft ook bureau Ipsos I&O een in juni 2024 uitgevoerd onderzoek verricht naar het vertrouwen in de overheid en vastgesteld dat het juist gestegen is van 29% (in 2022) naar 42% !! Tegenstrijdige trends maar samen op een hoop geveegd , betekent het dat een ruime meerderheid 60 a 70%? ontevreden is over de overheid . Dat is wel een andere orde van grootte dan de eerder gevonden 20% complotdenkers toch??    Ik twijfel daarom zeer aan de validiteit en betrouwbaarheid van het genoemde onderzoek van ICSS naar complotdenkers.

Sterker nog ik ben van mening , dat er een poging ondernomen wordt om deze bijzondere groep van “wakkere” mensen, want zo noem ik complotdenkers, in een kwaad daglicht te stellen en te diskwalificeren vanwege hun minderheidsopvattingen. Door dit vermoeden behoor ik waarschijnlijk ook zelf tot de complotdenkers.!?

 De groep complotdenkers heeft buiten de gangbare paden gezocht naar interessante, meestal geheime informatie, die voornamelijk door klokkenluiders naar voren is gebracht. Die moedige mensen hebben hun geweten gevolgd en ondanks het risico van lange gevangenisstraffen toch rapporten en informatie naar buiten gebracht over de overheid.   Wie kent niet Julian Assange van Wikileaks die duizenden geheime documenten openbaar heeft gemaakt en daar jarenlang voor moest vluchten en zich daarom opsloot in een Ambassade in Engeland.  Denk ook aan de Amerikaan Edward Snowden , die werkte als contractor voor de National Secret Agency (NSA) en geclassificeerde informatie lekte . Daarnaast zijn er ook de Amerikaanse militairen Chelsea Manning en  Jack Teixeira.   Manning was militair analist bij het Amerikaanse Leger (US Army)  en lekte een enorme hoeveelheid documenten militaire en diplomatieke documenten. Hij kreeg 35 jaar gevangenisstraf.  Teixeira  was IT-specialist bij de Massachusetts Air National Gard en lekte Pentagon (het Amerikaanse Ministerie van Defensie) documenten in 2022-2023 en kreeg daarvoor later 15 jaar gevangenisstraf. 

Dankzij de vrijgekomen informatie van deze klokkeluiders hebben we een heel ander beeld gekregen van de Amerikaanse Overheid en hun intenties en geheime acties. 

Zie  deze wijze, moedige, jonge man Edward Snowden, die later Russisch Staatburger werd. 

Edward Snowden foto: Wikipedia

Zelf had ik al jaren eerder zo’n “aha”-moment bij een openbaarmaking van de toenmalige president van de VS Obama over een geheime CIA-actie in Iran in 1953 , die leidde tot de val van de wettig gekozen minister-president Mossadegh (of Mosssadeq)  vanwege oliebelangen. Onderzoek zelf onder de codenaam Ajax. In dit geval gaat het niet om een Amsterdamse voetbalclub of een belangrijkste Griekse krijger  uit de Trojaanse Oorlog, maar een clandestiene , verderfelijke operatie. Wie denkt dat het alleen in de VS gebeurd maar niet bij ons in Nederland vergist zich.

Lees voor meer informatie : Maatschappelijke Driegeleding: Operatie "AJAX", westerse inmenging in Iran

De covid-maatregelen en ook klimaatmaatregelen zijn mondiaal afgesproken en gecoördineerd  vanuit instituties als de VN en WHO.  Wist je dat  leden van de regering, de Eerste en  de Tweede kamer geen covid-vaccinaties hoefden te nemen?  Ze waren vrijgesteld net als het personeel van de leverende vaccin-farmaceuten zoals Pfizer, Moderna etc. , apart toch?  Hun directe omgeving en familie loopt kennelijk geen gevaar voor besmetting?! 

Hetzelfde geldt met het nieuwe pensioenstelsel . Iedereen moet overstappen , behalve weer de regering en de Eerste en Tweede Kamerleden? Gek toch?   

Wist je dat de Nederlandse Belastingdienst twee door de privacy-toezichthouder  Autoriteit Persoonsgegevens  “verboden” IT-systemen , zoals de “Klantbeeld Toezicht Applicatie” (KTA) en het “Informatie-sjabloon” blijft gebruiken omdat de minister dit “nodig” vindt tot eind 2027 ? Een overheid die een “wettelijk” verbod negeert? Is dat normaal? Dezelfde instantie die jarenlang een grote groep , meestal allochtone ouders zeer heeft benadeeld in de zogenaamde Toeslagenaffaire? Nu alsnog enorme bedragen moet gaan terugbetalen. Dankzij goed en gedegen speurwerk van advocaten en gesteund door Tweede Kamerleden van NSC en de SP is er een vernietigend rapport verschenen. Nu gaan ze weer in de fout?  

Of het handelen van studenten-uitkeringsinstantie DUO bij het vaststellen van studenten uitkeringen, die meestal allochtone uitwonende studenten financieel hebben benadeeld.    

Of uitkeringsinstantie UWV voor de WIA en WAO, die voor de vaststelling van de hoogte van uitkeringen jarenlang enorme fouten heeft gemaakt  en daar ook nog jaren voor nodig heeft om dit financieel recht te trekken?!

Of de mijnschade in Zuid Limburg, waarbij de laatste mijn in 1974 gesloten werd en al in 1965 werd aangekondigd,  die  nu na 50 jaar eindelijk “erkend” wordt en er nu pas een bureau is geopend waar particulieren en bedrijven hun mijnschade kunnen indienen en hopelijk een vergoeding kunnen krijgen.

Moeten we het ook nog hebben over de Groningers die te maken hadden met de jarenlange  gevolgen van gaswinning  in hun provincie en ook “ aan het lijntje” werden gehouden.    

Ik ben blij dat klokkenluiders, dappere journalisten en moedige Kamerleden onderzoek verrichten en resultaten naar buiten brengen voor het grote publiek. Complotdenkers zijn niet het probleem.

Klokkenluiders doen aan openbaarmaking met risico's voor hun eigen leven en gelukkig kunnen ze in Nederland rekenen op enige bescherming in het kader van het Klokkeluiders-huis en de bijbehorende -regeling, die door SP-kamerlid Ronald van Raak jarenlang is bepleit en er ook is gekomen.   

Laten we hopen dat complotdenkers die aandachtig deze informatie opnemen en doorgeven wat een select klein groepje voortrekkers (klokkenluiders) als eerste naar buiten hebben gebracht, gegroeid is tot een échte meerderheid!  Dan pas zal er iets gaan veranderen.    


Update: 
Partij Forum voor Democratie in de persoon van Pepijn van Houwelingen heeft in de Tweede Kamer vragen gesteld over de verwevenheid van de Binnenlandse Veiligheidsdienst, Universiteiten en Journalisten van de belangrijkste Media. Op basis van recente rapporten zijn er bedenkingen gerezen die vragen oproepen over de onafhankelijkheid van wetenschap en media.
Lees zelf:  Zorgen in de Kamer over verwevenheid van inlichtingendiensten, media en wetenschap (ninefornews.nl)


UPDATE 2

  Nadat ik dit ingezonden opiniestuk had opogestuurd naar het ED kreeg ik enige tijd later onderstaande email: 

  

ED Redactie Opinie 
From:opinie@ed.nl
To:Ruud Thelosen
Thu, Jan 8 at 9:45 AM
Goedemorgen,

We hadden je brief in een mapje gezet en ik kijk er nu nog even goed naar. Het zit echt goed in elkaar, maar eigenlijk is het echt een flink stuk te lang. Ik hoop dat u dat niet vervelend vindt, maar het stuk heeft 6700 tekens terwijl het maximale aantal in onze krant meestal 4500 is. Zou u het misschien zelf in willen korten voor een goede kans op publicatie? Ik hoor het graag.
Groeten 

Dat heb ik ook gedaan en het bovenstaande stuk ingekort tot 4.500 tekens. 

Korte tijd later kreeg ik onderstaande reactie: 

Re: ingezonden opiniestuk
Old Mail
  • ED Redactie Opinie 
    From:opinie@ed.nl
    To:Ruud Thelosen
    Thu, Jan 8 at 3:51 PM
    Beste meneer Thelosen,

    Dank voor de genomen moeite. We hebben uw schrijven goed doorgelezen en we hebben besloten dit vooralsnog niet te plaatsen. Natuurlijk zijn wij als journalisten van mening dat het goed is dat mensen niet blind de overheid vertrouwen en hebben wij een controlerende functie van de macht die we zeer serieus nemen. We distantiëren ons dan ook van de opmerking dat media 'gangbare verhalen geloven, overnemen en uitstrooien over de burger'. Verder bevat uw relaas nog enkele andere onwaarheden (onder meer over vaccins, Covid en complottheorieën).  
    Uw mening hierover is niet nieuw voor ons blijkens eerdere e-mails, onze reactie hierop is voor u ook niet nieuw.


    Met vriendelijke groet,

    Lizette van Neer
    Opinie- en lezersredacteur
    Eindhovens Dagblad
    Philitelaan 57 
    5617 AK Eindhoven



Waarop ik onderstaande reactie stuurde:

 

Ruud Thelosen 
From:rthelosen@cs.com
To:opinie@ed.nl
Thu, Jan 8 at 5:16 PM
Geachte redactie,

Bedankt voor uw reactie al vind ik het heel jammer dat u mij van onwaar-
heden beticht . Daarover zou een publiekelijk debat gevoerd moeten 
worden . Als u de moed heeft om het wel te plaatsen staat het u vrij
een redactioneel artikel erover als weerwoord te schrijven. 

Groeten

Toen werd het muisstil en heb ik geen reactie meer gehad.
Hieruit blijkt nu wel uit de inhoudelijke reactie van de opinieredacteur dat
ze juist wel directe bezwaren hebben tegen de inhoud van mijn stuk en 
de traditionele hoor en wederhoor kennelijk nu overboord is gezet. 

Daarna ben ik toch nog eens verder gaan zoeken naar het gemeten
 "vertrouwen in dagbladen?" 
* Daarbij ben ik op een onderzoek gestuit van Motivaction met
 als titel  "Vertrouwen in de Journalistiek" uit 2024? Dat is een jaarlijks
onderzoek onder 1500- 1600 burgers  
* Daarnaast een onderzoek in landelijke nieuwsmerken (OCW/NOS) 
en ook een onderzoek van de NPO naar vertrouwen in de journa-
listiek van de publieke omroep.  
Als laatste nog een RPO-onderzoek naar vertrouwen in de Journalistiek,
 waarin ook dagbladen meegenomen worden.  

Het volledige rapport van Motivaction kost 375Euro dus dat bestel je niet zo
 gauw?! Gelukkig vind je op het internet ook een bespreking van de belangrijk-
ste bevindingen zoals bij een Dag georganiseerd door Festival van de Journa-
listiek. Hierbij een citaat: 
 

"Eerst enkele cijfers. Pakweg 1 op de 7 Nederlanders vindt dat je het nieuws 

niet zomaar kunt vertrouwen. In 2021 had 9 procent van de Nederlanders wei-

nig tot geen vertrouwen in de media, in december 2022 was dat 12 procent 

en in juni 2023 is dit opgelopen tot 14 procent. ‘Als we kijken naar de andere

landen, staan we met 53 procent vertrouwen in de media nog steeds bovenaan’,

zegt directeur Peter-Paul Verheggen van Motivaction, ‘maar het neemt wel af. 

Het is niet direct kommer en kwel, maar de cijfers zouden wel een wake-up

 call moeten zijn.’ "

Degenen die minder vertrouwen hebben zijn vooral jongeren . Meer dan de 

helft  (64%) van de mensen die het nieuws niet of weinig vertrouwen geeft 

wel aan hun best te doen om het nieuws te checken op juistheid. Manieren

om het vertrouwen terug te winnen betreffen :transparantie, publieksinter-

actie en representatie  .

-Transparantie bevorderen kun je doen met voetnoten toevoegen zodat 

bronnen bekend zijn.  

-Publieksinteractie lijkt me bijzonder belangrijk en dat kan juist zeer

 goed met ingezonden opinie-stukken .

-Representatie gaat over de bewuste diversiteit in meningen die je in 

een krant of nieuwsmedium wilt hebben, niet de diversiteit in geslacht, 

huidskleur of seksuele voorkeur.  Hier kan het ED dus nog wat oppikken.

Geen opmerkingen: